LGS Türkçe Deneme Sınavı Çöz 3

Aynı varlığı kavramı karşılayan, anlam bakımından birbirinin yerini tutabilen, farklı yazılıp farklı okunan iki sözcüğün arasındaki anlam ilgisine “eş anlamlı kelimeler” ilgisi diyoruz. Bu iki sözcükten biri genellikle farklı dillerden dilimize girmiş sözcük iken diğeri Türkçe sözcüktür. Bir sözcüğün başka bir sözcükle eş anlamlı olabilmesi durumu bazen cümledeki anlamına göre değişiklik gösterebilir. Cümle içerisinde sözcüklerden biri gerçek anlamının dışında kullanılmışsa o sözcüğün yerine eş anlamlı kelime getirilemez.

Yukarıdaki bilgilere göre aşağıdaki cümlelerdeki altı çizili sözcüklerden hangileri eş anlamlı sözcük değildir?

Toplum olarak fazla bir şekilde abarttığımız ve artık esiri olduğumuz bir teknoloji gerçeği var. Her geçen gün daha fazla bağımlı olduğumuz ve üretkenliğimizin yerle bir olduğu bu düzende hazırcı bir topluma dönüşüyoruz. Neredeyse kendimizi bir kafesin içine mahkum ediyoruz ve bu kafes her geçen gün biraz daha daralıyor. Toplumun bir başka sorunu da her geçen gün toplumun kanayan yarası haline gelen popülizm ve beğenme-beğendirme algısıdır. İnsanlar bu algı yüzünden hiçbir şeyi beğenmez oldular. Bu algı özel hayat kavramını da yok etmek üzere. Akıllı telefonlar ve sosyal medyanın bizi esir almış bir durumda. İşin ilginç ve bir o kadar acı bir yanı ise kimsenin bu hapislikten şikâyetçi olmaması.

Aşağıdakilerden hangisi yazarın bu parçada şikâyetçi olduğu durumlardan biri değildir?

Muhabir:…………………….

Yazar: Aslında kitabın konusu uzun zamandır kafamın içinde kendine yer ediniyordu. Konu belliydi ama karakter yapıları ve davranışları çok net değildi. Karakterlerin daha net hale gelmesi için uzun süre çevremde gözlemler yaptım. Bu, hem bana çok yardımcı oldu hem de hikâyenin sıra dışı olmasında önemli bir rol oynadı.

Muhabir: …………………………..

Yazar: Öyle de söylenebilir. Kitabımda anlatmak istediğim meselenin iyi anlaşılması, esasında karakterlerin aralarındaki diyaloglar ile doğru orantılıydı. Sıradan bir anlatımı asla benimsemedim, sıradan bir anlatım benimsemiş olsaydım, belki de bu röportajı yapmıyor olurdum.

Muhabir: ……………………………..

Yazar: Dürüst olmak gerekirse piyasaya etki edeceğini bekliyordum ancak bu kadar fazla konuşulacağını beklemiyordum.

Muhabir: ……………………………….

Yazar: Son birkaç yıldır yazılan romanların hemen hemen hepsi aynı edebiyat dilinde ve düzenindeydi. Okur bu duruma istemeden de olsa alıştırılmıştı. Bu kitap onları geçmiş deneyimlerine götürdü, sanatsal hafızalarını yokladı. Kitabımın farkı da buydu.

Aşağıdaki cümlelerin hangisi yukarıdaki metinde yazara sorulan sorulardan biri değildir?

İnsanın yaşadığı çevreden, çevresindeki kişilerden etkilenmemesi söz konusu değildir. O yüzden ki insan hem etkilenen hem de etkileyen bir varlıktır. Her zaman bir arada bulunan, arkadaşlık eden kimseler, birbirlerinin huyunu kapar.

Aşağıdaki atasözlerinden hangisi metinde anlatılanları karşılamamaktadır?

Nobel Ödülü, dünyada bilinen en prestijli ödüldür. Ünlü kimyager ve dinamitin mucidi Alfred Nobel onuruna, verilen ödüldür. Nobel Ödülü her yıl 10 Aralık günü dağıtılan dünyanın en prestijli ödülüdür. 1901 yılından bu yana insanlığa hizmet eden insanları ödüllendirmek amacıyla 6 dalda veriliyor. Nobel Ödülleri; fizik, kimya, tıp veya fizyoloji, edebiyat, ekonomi ve barış alanlarında veriliyor. İlk ödüller, 1901 yılında verildi. 1968 yılına kadar ekonomi hariç 5 dalda ödül veriliyordu. 1968 yılında ekonomi dalında da verilmesi kararlaştırıldı, ilk ekonomi ödülü 1969 yılında verildi. Türkiye’den Nobel Ödülü alan iki isim var: yazar Orhan Pamuk ve Prof. Dr. Aziz Sancar.

Bu metnin dil ve anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Sinestezi, duyuların birlikte algılanması sonucu ortaya çıkan bir durumdur. Sinestezik kişilerde bir duyunun algılanması, başka bir duyunun da algısını tetiklemektedir. Böylelikle iki ya da daha fazla duyunun algılanması birlikte olmaktadır. Sinestezik kişiler; “pencere” kelimesini gördüklerinde et tadı alabiliyorlar ya da bir müzik duyduklarında bunu mavi olarak nitelendirebiliyorlar. Bu kişilerde tüm duyular, beyindeki bağlantılar nedeniyle birbiri ile ilişkili durumdadır. Sinestezik kişiler, rakamları ya da harfleri duyabilir, onları bir renkte görebilir ve herhangi bir rengi bir harf ya da rakamla ilişkilendirebilir. Yapılan araştırmalarda sinestezik kişilerin beyinlerindeki bağlantıların, sinestezik olmayanlara göre farklılık gösterdiği görüldü. Sinestezik kişilerin beyinlerindeki görsel alan (özellikle renk ile ilgili bölge) ile işitsel alan arasında çok daha yoğun bir bağlantı ağı olduğu görüldü. Bu bağlantılar sayesinde, rakam duyulduğunda kişinin zihninde bir renk canlandığı düşünülmektedir.

Bu metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

I. Dünya’nın manyetik alanı da aurora oluşumunu doğrudan etkiler. Dünya’nın çekirdeği dev bir mıknatıs
gibidir ve Dünya çevresinde bir manyetik alan yaratır

II. Auroralar çoğunlukla geceleri gözlenir. Atmosferin farklı katmanlarında meydana gelebilir, fakat en sık iyonosfer
tabakasında oluşur.

III. Auroralar, Güneş rüzgârlarının uzaya yaymış olduğu yüklü parçacıkların atmosfere çarpması ile kutup
bölgelerinde oluşan görsel bir ışık şölenidir.

IV. Kuzey ve güney ışıklarının(Auroraların) oluşumu doğrudan Dünya’nın manyetik alanı tarafından tuzaklanan
yüklü parçacıklar tarafından gerçekleşir.

Numaralandırılmış cümlelerle düşüncenin akışına göre bir metin oluşturulursa hangisi baştan üçüncü olur?

Aşağıda bazı söz sanatlarının açıklamaları yapılmıştır:

Karşıtlık(Tezat) Birbirine karşıt olan durum, kavram ve fikirlerin bir arada kullanılmasına karşıtlık (zıtlık) denir.

Benzetme(Teşbih): Anlatımı kuvvetlendirmek, sözün etkisini artırmak için aralarında değişik yönlerden ilgi bulunan iki şeyden zayıf olanın kuvvetli olana benzetilmesine benzetme denir.

Kişileştirme(Teşhis) İnsana ait bir özelliğin insan dışındaki canlı veya cansız bir varlığa aktarılmasına kişileştirme denir.

Aşağıdaki dizelerin hangisinde açıklaması yapılan söz sanatlarından birine yer verilmemiştir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinin öge dizilişi “ Özne/ Yer Tamlayıcısı/ Zarf Tümleci/ Yüklem” şeklinde sıralanmıştır.

1. Metin

Maori/Yeni Zelanda: Maori halkının kökeni, 13. yy..a kadar geri gidebilen ve mitlere özgü bir vatan olan Doğu Polinezya’daki Hawaiki’ye dayanan uzun ve ilginç bir hikaye. Yüzyıllar boyu süren izole yaşam, Maoriler’in karakteristik sanat anlayışı, ayrı bir dil ve eşsiz mitolojileriyle farklı bir toplum olmalarını sağladı. Sanat, dans, efsaneler, dövmeler ve toplum yaşayışları geleneksel Maori kültürünün tanımlanmasını sağlayan başlıca farklı yönler. Her ne kadar, 18. yy’da Avrupalı sömürgecilerin gelişi Maoriler’in yaşamına derin bir etkide bulunmuş olsa da; geleneksel toplum yapıları 21. yy.a kadar ayakta kalmayı başarmış.

2. Metin

Rabari/Hindistan: Neredeyse bin yıldır, bugün Batı Hindistan’da kalan çölleri ve ovaları dolaşan, Pers fizyonomisine sahip Rabari kabilesinin, bin yıl önce İran platosundan göç ettiğine inanılıyor. Günümüzde daha çok Gujarat ve Rajasthan’dalar. Rabari kadınları, varlıklarının gelişen bir ifadesi olarak hayati öneme sahip olan tekstil ve nakış geleneğine çok uzun saatler boyunca kendilerini adıyorlar. Erkekler sürülerle bir yerden bir yere hareket halindeyken de köyleri ve tüm mali işleri yönetmek de kadınların görevi. Yün, süt ve deri, temel gelir kaynakları.

Aşağıdakilerin hangisi bu metinlerin ortak yönüdür?

Göbeklitepe, Şanlıurfa'nın 20 kilometre kuzeydoğusundaki Örencik köyü yakınlarında, ……300 metre çapında ve 15 metre yüksekliğinde geniş görüş alanına hakim bir konumda yer almaktadır. Neolitik döneme ait Göbeklitepe, ilk tapınağın …….. yeryüzündeki ilk inancın merkezi olabilmesi açısından önemli. Bu bölgede yaklaşık 20 tapınak tespit edilmiş ve şu ana kadar ……. 6 tapınak gün ışığına çıkartılmıştır. Göbeklitepe bu zamana kadar bilinen en eski yapıt ve tapınaktan 7500 yıl daha eskiye ait. Göbeklitepe'nin keşfine kadar …… en eski tapınak ise Malta'da bulunmakta ve 5000 yaşında. Ayrıca Stonehenge'den 7000, Mısır piramitlerinden ise 7500 yıl daha yaşlı.

Bu metinde boş bırakılan yerlere düşüncenin akışına göre sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilen kelimeler getirilmelidir?

I. Çok okuyan insanların bildikleri bir şey vardır ki o bir kitap bitinceye kadar okumaya değer başka bir kitabın çıktığıdır.

II. Kardeşimi uzum zaman sonra karşımda görünce uzun bir süre ne söyleyeceğimi bilemedim.

III. Sokrates, duymak kadar düşünmenin de çok zor olduğunu insanlara anlatmaya çalışırdı.

IV. Uçağın kalkmasını bekleyen adam, uçakla ilgili anonsu duyunca perona yöneldi.

Yukarıdaki cümlelerin hangilerinde bir cimle içerisinde isim fiil, sıfat fiil ve zarf fiile verilmiştir?

Kimi Raikkonen, Sebastian Vettel, Romain Grosjean, Lando Norris ve Lewis Hamilton isimli ünlü F1 pilotları; Alfa Romeo Racing, Ferrari, Haas F1 Team, McLaren, Mercedes , markalı yarış arabaları ile “Monaco Grand Prix Yarışları”na katılmıştır.

Pilotlar ve yarış arabalarının yarıştaki sıralamasına ilişkin kimi bilgiler şu şeklidedir:

. Raikonen yarışı üçüncü, Romain Grosjean, ise beşinci sırada tamamlamıştır.

. Sebastian Vettel Ferrari marka yarış arabasıyla yarışa katılmıştır.

. Levis Hamilton yarışı ikinci sırada tamamlamıştır.

. Ferrari markalı yarış aracı, Alfa Romeo adlı araçtan önce yarışı tamamlamıştır.

. Alfa Romeo ve Hass F1 Team markalı yarış arabalarının arasında sadece bir yarış arabası vardır.

Buna göre: I..Alfa Romeo II. Ferrai III. McLaren

İsimli yarış arabalarından hangileri yarışı “ Mercedes ve Hass F1 Team” isimli yarış arabalarının arasında tamamlamış olabilir.

Levis Hamilton’un yarışa Mercedes markalı yarış arabasıyla katıldığı biliniyorsa aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Türkçemiz deyimler yönünden çok oldukça zengindir. Bu durum günlük yaşantımızdaki konuşmalarımıza da yansımış ve pek çok durum karşısında deyimler kullanılmıştır. Örneğin bir durum karşısında çok sevindiğimizi ifade etmek için ……, aşırı derecede sinirlendiğimizi ifade etmek için…….., bir olay veya durum karşısında çok zor duruma düşmek anlamın da ise …… deyimlerini kullanırız.

Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilemez?

I. Hayvanlara verilen özel adlar büyük harfle başlar.

II. Gezegen ve yıldız adları büyük harfle başlar.

III. Yer adlarında ilk isimden sonra gelen ve deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar.

IV. Kurum, kuruluş ve kurul adlarının her kelimesi büyük harfle başlar.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yukarıda belirtilen yazım kurallarına uymamaktan kaynaklanan bir yazım yanlışı vardır?

Anagram, bir kelimenin veya sözcük grubunun harflerinin yerinin değiştirilmesiyle yeni bir kelime elde edilmesidir. Anagram bir sözcük meydana getirmenin tek kuralı aynı harfleri kullanma zorunluluğudur. Aynı harfleri kullandığınız takdirde tek bir sözcükten üç sözcüğe çıkan anagramlar da oluşturabilirsiniz. Örneğin” Kabak – Bakla, Tabak – Batak” kelimeleri birbirinin anagramıdır.

Bu açıklamaya göre:

I. Aman kelimesi hangi mana olarak kullanılmıştır?

II. Genç çırak ilk harçlığıyla bir çift çarık almıştır.

III. Ayşe teyzem hacdan bize zemzem hetirmişti.

IV. Ablam eve gelirken yeni bir lamba da almıştı.

Yargılarının hangisinde birbirinin anagramı olan sözcükler bir arada kullanılmamıştır?

Yukarıdaki görselde “Bâkî” ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmiştir?

I. Satıra sığmayan kelimeler bölünürken satır sonuna konur.

II. Arasında, ve, ile, ila, …-den …-e anlamlarını vermek için kelimeler veya sayılar arasında kullanılır.

III. Kelimelerin kökleri, gövdeleri ve eklerini birbirinden ayırmak için kullanılır.

Kısa çizgi(-) aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu işlevlerin dışında kullanılmıştır?